Evvel Benem Ahir Benem
Tasavvuf Edebiyatında Devriyye Geleneği Tabirdir ki burada mevzu-ı bahsimiz “karakol devriyesi” değildir!. Devriyye eş”âr-ı sûfiyânede bir nev”i manzumatın ismidir. Rıza Tevfik Tasavvufî öğretide devir, varlıkların Hakk”tan gelişini ve O”na dönüşünü açıklayan bir oluş nazariyesidir. Varlığı ve nesneleri, zuhur ve tecellî esasına göre açıklayan mutasavvıflara göre mutlak varlıktan…
Bursa’da Nakşibendiyye ve Nakşibendiyye Tekkesi
Necdet Yılmaz 1. Açıkbaş Mahmud Efendi Açıkbaş Mahmud Efendi, Urmiye Şeyhi Mahmud Efendi’nin kardeşinin oğludur. Künyesi, Seyyid Mahmud b. Ahî Mahmud b. Muhammed b. Muhammed’dir.[1] Diyarbakır’da doğmuştur. Bir ara Mardin Voyvodalığı’nda bulunmuş daha sonra bu resmî görevi bırakarak,[2] Urmiye Şeyhi Mahmud Efendi’ye intisâb edip mânevî terakkisini gerçekleştirmiştir.[3] Uzun bir…
XVII. Yüzyılda Diyarbakır’da Nakşibendiyye
Necdet Yılmaz a) Urmiye Şeyhi Mahmud Efendi Seyyid Mahmud Efendi, Tebriz yakınlarında Urmiye[1] isimli bir beldedendir. Babası Nakşibendî meşâyihından, “Koç Baba” diye anılan Seyyid Ahmed Efendi’dir. Babasından zâhirî ve bâtınî ilimleri tahsil ederek irşâd izni almıştır. Bir müddet sonra babası vefat edince kendisi Diyarbakır’a gelip buraya yerleşmiştir. Ahâlî arasında…
Hindîler Tekkesi
Horhor Tekkesi olarak da bilinen Hindiler Tekkesi, Aksaray’da Horhor Caddesi üzerinde kurulmuş, İstanbul’un Nakşibendî tekkelerindendir. Thıerry Zarcone, târihi ve silsilesi hakkında bilgi edinemediğimiz bu tekkenin XVII. yüzyılın ortalarında Kâdirîliğe bağlandığını kaydetmektedir.[1] Evliyâ Çelebi, bu tekkeye Sultan İbrahim’in, gelip fukaralarıyla yemek yediğini bildirmektedir.[2] af) Diğer Nakşîler Lagarî Mehmed Efendi: Ayvansarâyî’ye göre…
Muslihiddin Mustafa Efendi
Muslihiddin Mustafa Efendi hakkında Ayvansarâyî Hadîka’sında, Hüseyin Vassâf da Sefîne’sinde bilgi vermektedirler. Fakat memleketi ve hayâtının safhalarına değinmeden Emir Buhârî’nin torunu ile evlendiğini, onun Ayvansaray’da kurduğu ikinci tekke olan Emir Buhârî Tekkesi’ni, mülk olduğundan dolayı veresesine kaldığı için yeni vakıflar tanzîm ederek işlevini genişlettiğini ve şeyhliğini de üstlendiğini kaydederler.[1] Mezkûr…